Бүгд найрамдахчууд ялбал америк иргэн бүр $5,000 авна гэж Трамп мэдэгдэв

Гэрэл зургийг REUTERS агентлагийн эрхтэйгээр нийтлэв.

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп ирэх арваннэгдүгээр сарын завсрын сонгуулиар Бүгд найрамдах нам Конгрессын хяналтаа хадгалж чадвал насанд хүрсэн америк иргэн бүрт 5,000 ам.долларын төлбөр олгоно гэж мэдэгдлээ.

Тэрбээр есдүгээр сарын 9-нд Техас мужийн Даллас хотод болсон Бүгд найрамдах намын завсрын сонгуулийн чуулганы үеэр уг төлбөрийг “Trump dividend” буюу “Трампын ногдол ашиг” хэмээн нэрлэсэн байна.

Трампын хэлсэн энэхүү амлалт нь 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 3-нд болох завсрын сонгуультай шууд холбогдож байгаа юм. Тус сонгуулиар Конгрессын Төлөөлөгчдийн танхимын бүх 435 суудал, Сенатын 100 суудлын 35 нь өрсөлдөөнд орно.

5,000 ам.долларын төлбөрт 1.2 их наяд гаруй доллар шаардлагатай

АНУ-д ойролцоогоор 240 сая насанд хүрсэн иргэн байгаа гэж Reuters тооцоолсон бөгөөд хүн бүрт 5,000 ам.доллар олговол холбооны засгийн газарт ойролцоогоор 1.2 их наяд ам.долларын зардал үүснэ. Зарим тооцоонд насанд хүрсэн хүн амын тоог илүү өргөн хүрээнд авч үзсэнээр зардлыг 1.35 их наяд доллар гэж тооцож байна.

Энэ нь АНУ-ын холбооны засгийн газрын асар том хэмжээний нэг удаагийн зарлага болох бөгөөд өнөөгийн төсвийн алдагдал, улсын өрийн нөхцөл байдлын үед хэрхэн санхүүжүүлэх вэ гэсэн томоохон асуултыг дагуулж байна.

Мөнгийг хаанаас гаргах вэ?

Трамп болон дэд ерөнхийлөгч Ж.Д.Вэнс уг төлбөрийг гаалийн татвараас төвлөрүүлэх орлогоор санхүүжүүлэх боломжтой гэж тайлбарлаж байгаа.

Гэвч одоогийн гаалийн татварын орлого ийм хэмжээний төлбөрийг бүрэн санхүүжүүлэхэд хүрэлцэх эсэх нь эргэлзээтэй байна. Reuters-ийн мэдээлснээр, гаалийн татварын орлого 5,000 ам.долларын төлбөрт шаардагдах хэмжээтэй харьцуулахад үлэмж бага байгаа бөгөөд зөрүүг нөхөхийн тулд холбооны төсвийн алдагдлыг нэмэгдүүлэх шаардлага гарч болзошгүй.

Түүнчлэн уг төлбөрийг бүх насанд хүрсэн иргэнд олгох уу, эсвэл өндөр орлоготой хүмүүсийг хасах уу гэдэг нь одоогоор эцэслэгдээгүй байна. Вэнсийн зүгээс өндөр орлоготой иргэдийг хөтөлбөрөөс хасах боломжийн талаар дурдсан байна.

Трамп дангаараа мөнгө олгож чадахгүй

Хамгийн чухал нь Ерөнхийлөгч Трамп энэ амлалтаа дангаараа хэрэгжүүлэх боломжгүй. Холбооны төсвөөс ийм хэмжээний мөнгө зарцуулахын тулд АНУ-ын Конгресс хууль батлах шаардлагатай.

Reuters-ийн мэдээлснээр, хуулийн хувьд Ерөнхийлөгч ийм төлбөр амлах нь өөрөө хууль бус гэж тооцогдохгүй ч уг амлалтыг бодит хөтөлбөр болгохын тулд Конгрессын зөвшөөрөл зайлшгүй шаардлагатай.

Иймээс Бүгд найрамдах нам сонгуулиар Конгрессын хяналтаа хадгалсан ч $5,000-ын төлбөр шууд олгогдоно гэсэн үг биш юм. Төлбөрийн хэмжээ, хамрагдах иргэд, санхүүжилтийн эх үүсвэр болон олгох механизмыг тусгасан хууль батлагдах ёстой.

Эдийн засагт ямар нөлөө үзүүлэх вэ?

Эдийн засагчид ийм хэмжээний мөнгийг нэг дор иргэдэд олгох нь хэрэглээг огцом нэмэгдүүлж, улмаар инфляцад дарамт учруулах эрсдэлтэй гэж анхааруулж байна.

Нөгөө талаас иргэдийн худалдан авах чадвар нэмэгдэж, богино хугацаанд эдийн засгийн идэвхжилд эерэг нөлөө үзүүлэх боломжтой. Гэвч төсвийн алдагдал нэмэгдэж, засгийн газар илүү их өр зээл авах шаардлагатай болбол зээлийн хүү болон санхүүгийн зах зээлд сөрөг нөлөө үзүүлэх эрсдэлтэй.

Энэ нь Трампын анхны “ногдол ашиг” биш

Трамп өмнө нь ч гаалийн татварын орлогоос иргэдэд шууд мөнгө олгох санааг дэвшүүлж байсан. 2025 онд тэрбээр 2,000 ам.долларын “tariff dividend” олгох талаар ярьж байсан ч уг санал хэрэгжээгүй.

Харин 2025 онд цэргийн алба хаагчдад 1,776 ам.долларын нэг удаагийн “warrior dividend” олгосон нь тусдаа хөтөлбөр юм.

Сонгуулийн өмнөх том амлалт

Трамп Даллас дахь чуулган дээр уг амлалтаа дэвшүүлэхийн зэрэгцээ Бүгд найрамдах намын сонгогчдыг арваннэгдүгээр сарын сонгуульд идэвхтэй оролцохыг уриалсан байна. Тэрээр завсрын сонгуулийг өөрийн засаглалд өгч буй үнэлгээ гэж тодорхойлон, Бүгд найрамдахчууд Конгрессын хяналтаа хадгалах шаардлагатайг онцолжээ.

Ийнхүү насанд хүрсэн америк бүрт 5,000 ам.доллар олгох “Trump dividend” нь одоогоор батлагдсан эдийн засгийн хөтөлбөр бус, сонгуулийн өмнө Трампын дэвшүүлсэн улс төрийн амлалт хэвээр байна. Харин хэрэгжүүлэх эсэх нь арваннэгдүгээр сарын сонгуулийн үр дүнгээс гадна Конгрессын хууль тогтоох шийдвэр, санхүүжилтийн эх үүсвэрээс шууд хамаарах юм.