ФОТО: 2,976 хүний амийг авч одсон есдүгээр сарын 11

2001 оны есдүгээр сарын 11-нд АНУ-д болсон террорист халдлага нь орчин үеийн дэлхийн түүхэн дэх хамгийн хүнд үйл явдлуудын нэг юм. Энэ өдөр “9/11” хэмээн түүхэнд үлдсэн халдлагын улмаас 2,976 хүн амиа алдаж, олон мянган хүн шархадсан бөгөөд дараагийн олон жилийн олон улсын улс төр, аюулгүй байдлын бодлогод асар их өөрчлөлт авчирсан билээ.

Гэрэл зургийг REUTERS агентлагийн эрхтэйгээр нийтлэв.

Тэр өдөр юу болсон бэ?

2001 оны есдүгээр сарын 11-ний өглөө 19 террорист дөрвөн зорчигч тээврийн онгоцыг барьцаалсан байна. Тэдгээрийн гурвыг нь Нью-Йорк, Вашингтон дахь бэлгэдлийн чанартай барилга байгууламж руу чиглүүлсэн.

08:46 — American Airlines-ийн 11-р нислэг Нью-Йорк хотын Дэлхийн худалдааны төвийн Хойд цамхагийг мөргөв.
09:03 — United Airlines-ийн 175-р нислэг Өмнөд цамхагийг мөргөв.
09:37 — American Airlines-ийн 77-р нислэг Вашингтон хотын ойролцоох Пентагон буюу АНУ-ын Батлан хамгаалах яамны төв байрыг чиглэж мөргөв.
10:03 — United Airlines-ийн 93-р нислэг Пенсильвани мужийн хөдөө орон нутагт унасан байна. Онгоцны зорчигчид барьцаалагчдын эсрэг тэмцсэн бөгөөд үүний улмаас онгоц зорьсон бай руугаа хүрч чадаагүй гэж мөрдөн шалгах ажиллагаагаар тогтоожээ.

Дэлхийн худалдааны төвийн цамхгууд

Онгоц мөргөснөөс хойш хоёр цамхагт асар их хэмжээний гал гарч, улмаар барилгууд дараалан нурсан. Олон зуун аврагч, гал сөнөөгч, цагдаагийн алба хаагч бусдыг аврахаар ажиллаж байхдаа амиа алдсан бөгөөд 400 гаруй анхны тусламж үзүүлэгч, түүний дотор 60 хууль сахиулагч нас барсан байна.

Халдлагын дараах нуранги, тоос, хорт бодист өртсөн хүмүүсийн эрүүл мэндийн асуудал олон жилийн дараа ч үргэлжилсэн байна.

Хэн зохион байгуулсан бэ?

АНУ-ын мөрдөн шалгах байгууллагууд халдлагыг “Аль-Каида” террорист байгууллагатай холбон тогтоосон. Тус байгууллагын удирдагч Осама бин Ладен халдлагыг зохион байгуулахад оролцсон нь хожим тогтоогдсон байна.

Халдлагын дараа Холбооны мөрдөх товчоо буюу FBI асар том мөрдөн шалгах ажиллагаа эхлүүлж, 19 барьцаалагчийг тогтоох болон халдлагын ард байсан сүлжээг илрүүлэх ажилд олон мянган ажилтан оролцуулжээ.

Америк болон дэлхийд ямар өөрчлөлт авчирсан бэ?

9/11-ийн дараа АНУ терроризмын эсрэг тэмцлээ эрс өргөжүүлж, үндэсний аюулгүй байдал, нисэхийн хамгаалалт, тагнуул, хилийн хяналтын бодлогод томоохон өөрчлөлт хийсэн.

Мөн АНУ Афганистанд цэргийн ажиллагаа эхлүүлж, “Аль-Каида”-гийн сүлжээг устгах, Осама бин Ладеныг баривчлах зорилго тавьсан. Бин Ладен 2011 оны тавдугаар сарын 2-нд Пакистанд явуулсан тусгай ажиллагааны үеэр амиа алдсан байна.

25 жилийн дараа

2026 онд 9/11 халдлагаас хойш 25 жил болж байна. Энэ өдөр зөвхөн АНУ-ын түүхэнд төдийгүй дэлхийн улс төр, олон улсын харилцаа, терроризмын эсрэг тэмцэл, нисэхийн аюулгүй байдлын хөгжилд эргэлтийн цэг болсон юм.

Есдүгээр сарын 11-нд амиа алдсан хүмүүсийн дурсгалыг хүндэтгэхийн зэрэгцээ уг үйл явдал терроризм ямар их хэмжээний хүмүүнлэгийн гарз, нийгмийн өөрчлөлт дагуулж болохыг дэлхий нийтэд сануулсаар байна.

Эх сурвалж: Reuters