УИХ-ын гишүүн Ж.Галбадрахын ажлын тайлан

ХУУЛЬ ТОГТООХ ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА

УИХ-ын гишүүн Ж.Галбадрахын парламентын эхний жилийн ажилд боловсролын асуудлыг судлах, сургуулийн орчин ба багшийн хэрэгцээтэй газар дээр нь танилцах үйл ажиллагаа багтсан.

Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын байнгын хороо 2024 оны хоёрдугаар хагаст 6 удаа хуралдаж 13 асуудал, Инновац, цахим бодлогын байнгын хороо 10 удаа хуралдаж 15 асуудал хэлэлцсэн. Шинээр байгуулагдсан 9 дэх УИХ 2024 онд 14 хуулийн төсөл, 49 тогтоолын төслийг хэлэлцэн баталсан.

 2025 онд Боловсролын салбарын бодит хэрэгцээг судалгаагаар тодорхойлох, багшийн хомсдол ба хөдөлмөрийн үнэлэмжийн асуудлыг хууль, төсвийн хэлэлцүүлэгт оруулах чиглэлээр ажиллав. УИХ-ын даргын 114 дүгээр захирамжаар байгуулагдсан 21 гишүүнтэй Ажлын хэсгийг ахалж, ангийн дүүргэлт ба сургуулийн даацын дээд хязгаарыг тогтоох санал боловсруулсан. Хөгжлийн төлөвлөгөөний шалгуур үзүүлэлт, санхүүжилтийн үндэслэлийг нягтлах асуудал тавьж, Нийгмийн ажлын тухай хуулийн төслийг хамтран санаачилж, УИХ-ын шийдвэрийн биелэлтийг судлах ажлын хэсэгт гишүүнээр оролцов.

ҮР ДҮН

АЖЛЫН ТОВЧ ТОЙМ

Боловсролын салбарт сургуулийн хүртээмж, багшийн хүрэлцээ, ажлын нөхцөлийг хамтад нь авч үзэх хандлага давамгайллаа. Судалгааны мэдээлэл нь багшийн цалин, хөгжлийн төлөвлөгөө, боловсролын санхүүжилтийн хэлэлцүүлэгт тавьсан асуултын суурь болсон.

Боловсролын асуудлыг судалсан нь:

Сургуулийн хүчин чадал ба багшийн хэрэгцээг хамтад нь тооцох

Судалгаанд тулгуурласан ажлыг зохион байгуулав

Ж.Галбадрахын ахалсан Ажлын хэсэг Боловсролын ерөнхий хуулийн хэрэгжилт, багшийн хомсдол, үнэлэмж, төрийн өмчийн сургуулийн менежментийн асуудлыг судалж ажиллав. 2025 оны 05 дугаар сарын 09-ний ярилцлагад төслийн удирдлагын аргачлалаар асуудлыг эрэмбэлж, нөхцөл байдлын судалгаа болон багшийн ирээдүйн хэрэгцээний тооцоог уялдуулж буйг тайлбарласан.Нийслэлд сургуулийн даац хэтрэлт, орон нутагт мэргэжлийн багшийн дутагдал тус тусдаа хүндрэл үүсгэж байна. Ангийн хүүхдийн тоог бууруулбал бүлэг, сургуулийн тоо нэмэгдэж, багшийн хэрэгцээ өсөх тул эдгээрийг тус тусад нь бус хамтад нь төлөвлөх шаардлагатай гэж үзсэн.

Ажлын хэсэг үр дүнгийнхээ хүрээнд нэг ангид 40-өөс, нэг сургуульд 1800 сурагчаас хэтрүүлэхгүй байх нормыг санал болгов. Мөн 108 сургууль, 95 цэцэрлэг шинээр барих шаардлагатай ч 2026 оны хөгжлийн төлөвлөгөөнд 45 сургууль, 45 цэцэрлэг тусгагдсаныг онцолсон.

Байнгын хороонд 3 судалгааны чиглэлийг танилцуулав

2025 оны 05 дугаар сарын 21-нд Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын байнгын хороонд Ажлын хэсгийн ажлын явцыг танилцуулав. Танилцуулгад дараах гурван судалгааг нэрлэсэн.

Тухайн өдрийн мэдээллээр Ажлын хэсэг албан ёсоор зургаан удаа хуралдсан. Холбогдох байгууллагын мэдээллийг сонсож, судалгааны явцыг Байнгын хорооны хэлэлцүүлэгт оруулсан нь тухайн шатны гол бүтээгдэхүүн байв.

Багшийн хөдөлмөр ба бодлогын тооцоо

Цалин, тогтвор суурьшил, санхүүжилт, хэмжих үзүүлэлт

Багшийн цалинг сургалтын чанартай холбож тавив

2025 оны 09 дүгээр сарын 30-ны Өргөдлийн байнгын хорооны хуралдаанд багш, эмчийн хомсдолын нөхцөлд цалин нэмэгдүүлэх шаардлагыг хөндөв. Багшийн хөдөлмөрийн үнэлэмжийг дээшлүүлэх зорилго нь мэргэжилтнийг салбартаа тогтоон ажиллуулж, сургалтын чанарыг сайжруулахтай холбогдох ёстой гэсэн байр суурь илэрхийлсэн.

Залуу багш, эмчийн цалингийн бүтэц, ажлаас гарч буй хүмүүсийн дотор тэдний эзлэх хувь, багшийн ажлын ачаалал болон гүйцэтгэлийн үнэлгээний нөлөөллийн талаар тооцоо, судалгаа шаардсан. Мөн цалингийн нэмэгдлийг санхүүжүүлэх төсвийн боломж, багшийн хөгжил ба нийгмийн баталгааны арга хэмжээг тодруулав.

Хөгжлийн төлөвлөгөөний зорилтыг бодитой хэмжих тухай хөндөв

2025 оны 11 дүгээр сарын 13-ны УИх-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанд хөгжлийн таван жилийн үндсэн чиглэлийн суурь түвшин, зорилтот түвшин болон хэмжиж болох шалгуур үзүүлэлтийг бодитой тогтоох асуудал тавив. Боловсролыг тэргүүлэх салбар гэж төлөвлөсөнтэй холбогдуулан санхүүжилт, гадаадын зээл тусламжийн эх үүсвэр, хэрэгжүүлэх боломжийг асуусан.Сургуулийн бүлэг дүүргэлтийн үзүүлэлтийн суурь мэдээллийг нягтлах, мэргэжлийн багшийн хангалтын зорилт бодитоор биелэх боломжтой эсэхийг тооцох, хөндлөнгийн хяналтаар баталгаажуулах шаардлагыг хөндлөө.

Хуулийн төсөл болон хэрэгжилтийн хяналт

Хамтран санаачилсан ажил ба Ажлын хэсгийн оролцоо

Нийгмийн ажлын тухай хуулийн төслийг хамтран санаачлав

Нийгмийн ажлын тухай хуулийн төслийг УИХ-ын гишүүн О.Саранчулуун нарын 24 гишүүн 2025 оны 12 дугаар сарын 17-нд өргөн мэдүүлэв.

Төсөлд нийгмийн ажлын мэргэжлийн үйл ажиллагааны үндсийг тодорхойлох, салбар хоорондын уялдаатай үйлчилгээний тогтолцоо бүрдүүлэх, үйлчилгээний чанар, хүртээмжийг сайжруулах зорилгыг тусгасан. Хүний хөгжил, нийгмийн бодлогын байнгын хорооны 2026 оны 04 дүгээр сарын 28-ны хуралдаанаар төслийг хэлэлцэхийг дэмжсэн бөгөөд Ж.Галбадрах асуулт тавьсан.

УИХ-ын шийдвэрийн биелэлтийг судлав

Хүний хөгжил, нийгмийн бодлогын байнгын хорооны 2025 оны 11 дүгээр сарын 19-ний 4 дүгээр тогтоолоор байгуулсан Ажлын хэсэгт гишүүнээр ажиллав.

Ажлын хэсэг хууль, тогтоолоор өгсөн үүрэг, чиглэлийн биелэлттэй танилцаж, цаашид сайжруулах санал, дүгнэлт гаргах чиг үүрэгтэй байв. УИХ-ын Тамгын газар болон холбогдох яамдын мэдээлэлд тулгуурлан шийдвэрийн бүртгэл, явцын тайлан, биелэлтийн мэдээллийг хянан үзсэн талаар 2025 оны 12 дугаар сарын 23-нд Байнгын хороонд танилцуулав.

Парламентын хяналт

Монгол Улсын Их Хурлын хяналт шалгалтын тухай хуулийн хүрээнд боловсролын салбарын хууль тогтоомжийн хэрэгжилтэд хяналт тавьж, Боловсролын сайдад асуулга, асуулт хүргүүлэхийн зэрэгцээ УИХ-ын нэгдсэн чуулганы Асуултын цагаар салбарын хяналтын асуултыг тогтмол тавьж ирсэн.

2026 онд үргэлжилж буй ажил

Боловсролын салбарт эхлүүлсэн ажил 2026 онд дараах чиглэлээр үргэлжилж байна.

Гишүүний Ажлын албаны хүрээнд хуулийн төслийн судалгаа, боловсруулалтын ажил үргэлжилж байна.

Эх сурвалж: Парламент