COVID-19

Эдгэрэх ИТГЭЛ тээгээд бүрмөсөн одсон 162 амь…

Гэрэл зургийг MPA.mn

162… Энэ бол жирийн нэгэн тоон илэрхийлэл биш. “Ковид-19”-ийн цар тахлын үед халдвар авч, эмчлүүлж байх хугацаандаа нас барсан монгол хүний бодит статистик. Халдвар авсан өдрөөсөө хамгийн багадаа сар гаруйн турш эмнэлгийн орон дээр хүнд өвчинтэйгөө тэмцсэн ч харамсалтайгаар амиа алдсан тохиолдол. Эдгэрээд гэртээ харих иргэдийн итгэл найдвар эцэстээ сараар биш гуравхан хоногоор, цаг минутаар хэмжигдэхийн хэрээр аюулын харанга дэлдэж эхэлсэн нь энэ. Тэд бүгдээрээ аавтай, ээжтэй, ахтай, дүүтэй. Үнсээд угтах үртэй, өмөг түшиг болсон ханьтай. Андын ёсоор уулзах найзтай. Ардаа үлдээсэн амьдралтай, жирийн нэгэн эцэг, эх, ээжийн хүү, аавын охин. Амьдрах шалтгаантай, ойрын зорилго, хэтийн мөрөөдөлтэй. Үндсэн хуулийн дагуу амьд явах, аюулгүй орчинд амьдрах эрхтэй Монгол Улсын иргэн. ГЭВЧ… Ажлаа хийж явахдаа, албан үүргээ гүйцэтгэж байхдаа, аргагүйн эрхэнд хийсэн үйлдлийнхээ “төлөөс”-нд санамсаргүй байдлаар халдвар тээж, зарим нь хорвоогоос хальжээ.

Хангалттай хугацааг хоосон хийрхэл дунд өнгөрүүлсэн

Завхан аймагт гэр бүлийн хоёр хүн яаралтай түргэн тусламжаар эмнэлэгт хүргэгдээд гурав хоноогүй байхад эхнэр нь тэнгэрт хальж, эр нөхөр, үр хүүхдээ өнчрүүлэв. Амгалан явсан гэрийн хос баганы нэг нуржээ. Аавынх нь бие арай гэж дээрдэж байхад таагүй мэдээ дуулгаж, тэнхэрч ядаж буй биеийг нь бүр дордуулчих вий гэж эмээсэн ар гэрийнхэн нь халаглах. Хамт эмнэлэгт хүргэхдэх үедээ байдал бишгүйдсэнийг аав нь гадарласан байх хэмээн санааширхаас өөрийг хийж чадсангүй. Хайртай ганц хүүгээ халдвараар алдчихаад бүлээн цогцсыг нь хөрж амжаагүй байхад салах ёс хийх нь битгий хэл, барааг нь харж чадалгүй чандарлуулсандаа, харамсаж, хашааны цаанаас сүслэн залбирч, сөгдөн мөргөж буй аавын дүр төрх. Баярлаж, инээсэн эсвэл уурлаж, эгдүүцсэн магадгүй нүдэндээ нулимс тээсэн байдлаар хамгийн сүүлд салахдаа илэрхийлсэн тэр төрх тэднийг байсныг нь батлах цорын ганц баримт болон ар гэрийнхэн, анд нөхрийнх нь сэтгэлд үлдсэнээс бусдаар хэзээ ч буцаж ирэхгүйгээр оджээ.

Гэрэл зургийг MPA.mn

Хууль журмандаа цар тахлын халдвараар нас барсан хүнийг чандарлахад зөвхөн холбогдох албаны хүмүүс тусгай өмсгөлтэйгөөр оролцоно гэсэн хатуу дүрэмтэй урчаас түүнийг дагахаас аргагүй. Салах ёс гүйцэтгэх, оршуулах үйл ажиллагаанд оролцох ямар ч боломжгүй нь өөрөө Монгол шиг уламжлал, сүсэг бишрэлээ ягштал дагадаг улсын иргэдэд хэтэрхий харгис. Шинжилгээний хариу нь эерэг гарсан 20 гаруй насны охиныг гэрийнхэн нь гадуурхаж ариутгах бодис цацсан асуудал гарлаа. Арга нь барагдсан охин дүүргийнхээ “Call center” рүү утасдаж амиа хорлох тухайгаа дуулгажээ. Азаар дүүргийн онцгой комиссын зүгээс шуурхай ажиллаж, охиныг эмнэлэгт хэвтүүлснээр үндсэндээ нэг амийг аварчээ.

Халдвартайг нь тогтоож, эмнэлэгт хэвтүүлсэн бол эдгэрээд харих эс бөгөөс хүндэрч хорвоог орхих гэсэн хоёрхон сонголтын өмнө эмч, сувилагч, энэ салбарынхан цаг, минут, секунд тутамд хэрэндээ л ажиллаж, мөн тэмцэж байна. Гэлээ гээд халдварын тархалт буурч, нас баралтын үзүүлэлт зогссонгүй. Нийт халдвар улсын хэмжээнд 44 мянгыг давж, нас баралтын тоо ч ихсэх болов. Эрүүл мэндийн яамнаас оны өмнөхөн гаргасан нэгэн судалгааг нэхэн сануулъя. Хүн амын ганцхан хувьд халдвар тархвал 32,385 хүн өвчилнө. Үүнээс 6,768 нь хүндэрч, 1,295 хүн нас барах магадлалтай талаар. Зургаан сарын өмнө эрдэмтдийн судалгаанд үндэслэж байсан уг аргачлалын тоо өнөөдөр хүн амын нэг хувиас давчихсан гэсэн үг. Эрүүл мэндийн яамны албан ёсны мэдээнд (2021.05.09) улсын хэмжээнд 4,968 хүн эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлж буйгаас хөнгөн 2,826, хүндэвтэр 1,530, хүнд 499, маш хүнд 113 хүн байгаа өгүүлжээ. Муугаар бодож, хатуухан хэлэхэд нас баралтын тоо цаашид ч өсөхгүй гэсэн баталгаа байхгүйг уг тоо харуулж, гэрчилнэ.

Эдгэрээд гарч байгаа хүний тоо нь өвчилснөөсөө хавь илүү үзүүлэлттэй байгаа нь сайн мэдээ ч энх цагийн Монгол Улсад зөвхөн “Ковид-19”-ийн цар тахлын хоморгонд 162 хүнээ (2021.05.09) алдаж, цаашлаад 1000 хол давсан статистиктай нүүр тулах эрсдэл хүлээж буй нь цөөхөн хүн амтай бидэнд хэтэрхий хүнд гарз, тэрнээс эмгэнэлтэй зүйл гэж үгүй. Хүн эмнэлгийг яах гэж зорьдог вэ? Хариулт нь маш энгийн. Эмчлүүлж, эдгэрч, элэг бүтэн үлдэж, амьдрах гэж эмнэлэг бараадаж, эмчийг түшдэг. Сүүлчийн амьсгалаа татах хүртлээ тэдэнд итгэдэг бас найдлага тээдэг. Эндэх тохиолдол тодорхой хувийг эзэлдэг ч эдгэрээд гарсан нь олон. Харин цар тахал гэдэг өөр. Хэнийг ч ялгахгүй, хүндэрвэл эрдэнэт хүний амины үнэтэй гэдгийг хэдхэн сарын хугацаанд монголчууд нийтээрээ ийнхүү мэдрэв.

Гэтэл амьд явах, аюулгүй орчинд амьдрах боломжоор хангах хатуу үүргийн дор хангалттай хугацааг хоосон хийрхэл дунд өнгөрүүлсэн төр, засаг, хууль тогтоох дээд байгууллагын төлөөллүүд хувийн эрх ашгаа нэгдүгээрт тавьж, хоноцын сэтгэлээр хандахыг урьтал болгож, цар тахлаасаа илүү урхаг тарьж мэдэх аюултай төвшин рүү чирж, өөрсдийн биеэр түүнийгээ үлгэрлэх нь олшров. Намдаа үүссэн зөрчлийг асуудлыг дотооддоо, тогоондоо шийдэж, ам хэлээ ололцох ёстой атал Төв талбайдаа гарч ирээд өлсгөлөн зарласнаар улсынх болгож өширхөв. УИХ-ын спикер нь хүртэл гарч ирчихээд өлсгөлөнгөө зогсоохгүй бол өөрөө “нэгдэнэ” хэмээн тунирхав.

“Монгол ялагдаж байна”…

Улсын Ерөнхийлөгч нь УИХ-ын гишүүдтэй уулзах нэрийдлээр “Монгол ялагдаж байна” хэмээн турхирчихаад өргөө рүүгээ буцаж оров. Ингэж л улс төрийн тогтворгүй байдалд зүчил нэмж, нийгмийн эмзэг сэтгэхүйд улам өрдөхөө нэгдүгээрт тавьж байна, тэд. Монгол ялагдаж байгаа нь үнэн. Гэхдээ “Ковид-19”-ийн өмнө. Бөхөлзөж байсан бол одоо бүр сөгдөж, сөхөрч байна. “Ковид-19”-ийн халдвар, нас баралт дотоодод бүртгэж эхэлсэн өдрөөс хувийн эрх ашгаа хоёрдугаарт тавиад дээрээсээ хариуцлагатай байж, бодлогын төвшинд тэмцсэн бол мэдээж өөр. Гэвч иргэдийнхээ амьд явах, аюулгүй орчинд амьдрах баталгаанаас давсан эрх ашиг байдгийг монголчууд нийтээрээ хангалттай, харж, мэдэрч байна.

Гэрэл зургийг MPA.mn

Эмнэлэг явсан амхад настнууд эргэж ирэхээ болилоо. Жамаараа биш цар тахлын халдвараар үр хүүхэд, элгэн садандаа эцсийн үгээ ч хэлж чадахгүй, эмнэлгийн орон дээр тарчилсаар нөгөө ертөнцийг зорьж байна. Архаг хууч болон суурь өвчтэй байсан нь халдварыг хүндрүүлж, амийг нь таслах гол шалтгаан гэх тайлбарыг өгч буй ч залуу үеийн төлөөлөл нас баралтын тоог нэмэгдүүлж эхэлсэн нь халаглаж, харуусаад өнгөрөх асуудал биш гэдгийг сануулж байна!

Монгол Улс цар тахалтайгаа тэмцээд байна уу? эсвэл албан тушаалтнууд эрх ашгийнхаа төлөөсөнд иргэдээ бамбай, амь насаар нь бооцоо тавьж, ачирхаад байна уу? Хүний ёсноос давсан үйлдлийнхээ шийтгэлд шүүхийн тогтоолоор эрхээ хасуулж, хорих ангиудад ял эдэлж байгаа хоригдлууд ч “Ковид-19”-ийн халдвараас хамгаалуулах ёстой байтал түрүүчээсээ халдварын голомт болж эхэлсэн нь сайны дохио лав биш, бодит анхааруулга. Эдгэрэх итгэл тээгээд бүрмөсөн одсон 162 амийг үнэгүйдүүлэх, хувийн ашиг сонирхлоо хамгаалж, хаацайлах хэрэглүүр болгох эрх хэнд ч байхгүй ээ. Тэр тусмаа Монгол шиг ардчилсан оронд. Ардчилсан улсад амьдарч байгаа нь үнэн нь л юм бол амьд явах эрхээ хангуулахыг хэнээр ч заалгахгүйгээр төрөөс нэхэх нь зүй ёсны шаардлага.

Хариулах


ШИНЭ МЭДЭЭ



Ангилал өөрчлөх бол дахин бүртгүүлнэ үү.

Дээш
Tweet