Вэйп нь уламжлалт тамхинаас илүү “аюулгүй” мэт харагддаг ч үнэн хэрэгтээ олон төрлийн эрүүл мэндийн ноцтой эрсдэл дагуулдаг. Доорх нь шинжлэх ухаанд батлагдсан гол хор уршгууд юм.

1. Уушги ба амьсгалын замын гэмтэл

• Уушгийг цочроож амьсгал давчдах, ханиах, багтраа сэдрэх шалтгаан болдог.

• Зарим тохиолдолд EVALI гэх уушгины ноцтой үрэвсэл үүсч амь насанд аюултай байж болно.


2. Никотины хамаарал

• Ихэнх вэйпийн шингэн өндөр тунтай никотин агуулдаг.

• Никотин нь тархийн хөгжлийн идэвхтэй үе буюу өсвөр насныханд илүү хурдан донтуулдаг.


3. Зүрх судасны эрсдэл

Никотин болон бусад химийн бодисууд нь:

• Зүрхний цохилтыг түргэсгэдэг

• Цусны даралтыг өндөрсгөдөг

• Цусны судас нарийсгаж зүрхний шигдээс, цус харвалтын эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг.


4. Химийн бодисын хордлого

Вэйпийн утаанд дараах аюултай бодисууд илэрдэг:

• Формальдегид, ацетальдегид – хавдар үүсгэгч

• Хүнд металл (хар тугалга, никель, цагаан тугалга)

• Диацетил – уушги гэмтээдэг (popcorn lung)


5. Тархи ба сэтгэцэд нөлөөлөх

• Анхаарал төвлөрөл, ой тогтоолт, сэтгэл хөдлөлд нөлөөлнө

• Стресс, сэтгэл гутрал нэмэгдэх эрсдэлтэй


6. Хүүхэд, өсвөр үед үзүүлэх тусгай эрсдэл

• Никотины донтолт богино хугацаанд үүснэ

• Танин мэдэхүй сулрах

• Дараа нь тамхи болон бусад мансууруулах бодис хэрэглэх магадлал өндөрсдөг


7. Ам, хоолой, арьсанд үзүүлэх нөлөө

• Буйлны үрэвсэл

• Хоолой хуурайшилт

• Арьсны болон харшлын урвал үүсгэдэг.

 

Тэр ч утгаараа олон оронд вэйп (электрон тамхи / e-cigarette / vape) хэрэглэх, худалдах, импортлох, зарим тохиолдолд эзэмшихийг бүрэн хориглосон байдаг. 

Жишээ нь: Вэйпийг хориглосон зарим орнууд

• India — 2019 оноос бүх төрлийн электрон тамхи, вэйпийн импорт, үйлдвэрлэл, худалдаа, эзэмшлийг хориглосон. 

• Thailand — Вэйпийн импорт, худалдаа, хэрэглээг хориглосон.

• Singapore — Вэйп (электрон тамхи) импорт, худалдаа, эзэмшил, ашиглалт бүгдэд нь хориг тавьсан. 

• Cambodia — Вэйпийн худалдаа, хэрэглээг хориглосон орнуудын нэг. 

• Brazil — Вэйп худалдаа, худалдаалах, түгээн борлуулахыг хориглосон. 

• Mexico — Вэйп бүтээгдэхүүний хоригт орсон орнуудын нэг. 

• Qatar — Е-цишийт (электрон тамхи) худалдаа ба ашиглалтанд хориг тавьсан.

Вэйп нь уламжлалт тамхинаас илүү “аюулгүй” мэт харагддаг ч үнэн хэрэгтээ олон төрлийн эрүүл мэндийн ноцтой эрсдэл дагуулдаг. Доорх нь шинжлэх ухаанд батлагдсан гол хор уршгууд юм.

1. Уушги ба амьсгалын замын гэмтэл

• Уушгийг цочроож амьсгал давчдах, ханиах, багтраа сэдрэх шалтгаан болдог.

• Зарим тохиолдолд EVALI гэх уушгины ноцтой үрэвсэл үүсч амь насанд аюултай байж болно.


2. Никотины хамаарал

• Ихэнх вэйпийн шингэн өндөр тунтай никотин агуулдаг.

• Никотин нь тархийн хөгжлийн идэвхтэй үе буюу өсвөр насныханд илүү хурдан донтуулдаг.


3. Зүрх судасны эрсдэл

Никотин болон бусад химийн бодисууд нь:

• Зүрхний цохилтыг түргэсгэдэг

• Цусны даралтыг өндөрсгөдөг

• Цусны судас нарийсгаж зүрхний шигдээс, цус харвалтын эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг.


4. Химийн бодисын хордлого

Вэйпийн утаанд дараах аюултай бодисууд илэрдэг:

• Формальдегид, ацетальдегид – хавдар үүсгэгч

• Хүнд металл (хар тугалга, никель, цагаан тугалга)

• Диацетил – уушги гэмтээдэг (popcorn lung)


5. Тархи ба сэтгэцэд нөлөөлөх

• Анхаарал төвлөрөл, ой тогтоолт, сэтгэл хөдлөлд нөлөөлнө

• Стресс, сэтгэл гутрал нэмэгдэх эрсдэлтэй


6. Хүүхэд, өсвөр үед үзүүлэх тусгай эрсдэл

• Никотины донтолт богино хугацаанд үүснэ

• Танин мэдэхүй сулрах

• Дараа нь тамхи болон бусад мансууруулах бодис хэрэглэх магадлал өндөрсдөг


7. Ам, хоолой, арьсанд үзүүлэх нөлөө

• Буйлны үрэвсэл

• Хоолой хуурайшилт

• Арьсны болон харшлын урвал үүсгэдэг.

 

Тэр ч утгаараа олон оронд вэйп (электрон тамхи / e-cigarette / vape) хэрэглэх, худалдах, импортлох, зарим тохиолдолд эзэмшихийг бүрэн хориглосон байдаг. 

Жишээ нь: Вэйпийг хориглосон зарим орнууд

• India — 2019 оноос бүх төрлийн электрон тамхи, вэйпийн импорт, үйлдвэрлэл, худалдаа, эзэмшлийг хориглосон. 

• Thailand — Вэйпийн импорт, худалдаа, хэрэглээг хориглосон.

• Singapore — Вэйп (электрон тамхи) импорт, худалдаа, эзэмшил, ашиглалт бүгдэд нь хориг тавьсан. 

• Cambodia — Вэйпийн худалдаа, хэрэглээг хориглосон орнуудын нэг. 

• Brazil — Вэйп худалдаа, худалдаалах, түгээн борлуулахыг хориглосон. 

• Mexico — Вэйп бүтээгдэхүүний хоригт орсон орнуудын нэг. 

• Qatar — Е-цишийт (электрон тамхи) худалдаа ба ашиглалтанд хориг тавьсан.

#вэйп,