БАЙГАЛЬ ОРЧИН

Ү.ОЮУНЗУЛ: Суулгацны үндэс газрын гүнээс усаа авдаг болтол нь арчлах хэрэгтэй

-Суулгацыг мод болгохын тулд гурван жил арчилна-

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх тэрбум мод тарих санаачилга гаргаж, үндэсний хөдөлгөөн өрнүүлээд байгаа. Уг хөдөлгөөнд төрийн байгууллага, батлан хамгалах салбар, залуу эрдэмтэд гэх мэт олон салбар байгууллага, иргэд нэгдээд буй. Мод тарих санаачилга нь зөв боловч хэрхэн тарих вэ гэдэг асуудал хамгийн чухал юм. Иймд суулгацыг хэрхэн суулгах, цаашид яаж яаж арчлах талаар Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнгийн дарга Ү.Оюунзулаас тодруулvан юм.

Тэрбээр “Монгол Улсын нийт газар нутгийн 70-80 хувь нь цөлжилттэй. Иймд бид зайлшгүй мод тарих хэрэгтэй. Ингэхийн тулд бидэнд “Таръя, ургуулъя” гэсэн чин сэтгэл, мэдрэмж байх ёстой. Аливаа зүйлийг сэтгэлээсээ, хайрлаж хийвэл үр өгөөжтэй болдог шүү дээ.

Юун түрүүнд маш сайн суулгац сонгож авах нь зөв. Тухайлбал, Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнгийн ажилчид гаднаас суулгац авдаггүй. Хэрвээ авах болбол тухайн суулгацын гарал үүслийг сайн судалдаг. Энэ нь ямар учиртай вэ гэвэл, мод ургасан газрынхаа хөрсөнд үрсэлж, суулгац нь бэлэн болсон байвал цаашид ургах магадлал өндөр байдаг.

Баруун аймагт, өндөрлөг газар ургасан суулгацыг говьд, эсвэл Хангай газарт бэлдсэн суулгацыг зүүн аймагт тарих хэцүү шүү дээ. Иймд бид хүрээлэнд ургаж буй модны үрийг түүх ёстой үед түүж, хүлэмжинд жил гаруй хугацаанд үрслүүлдэг. Ингэж бэлдсэн суулгацаа хоовондоо суулгаад, дахин 1-2 жил арчилна. Нэг метр болон түүнээс өндөр ургасны дараа бэлдсэн тогоондоо суулгана. Суулгахдаа холимог хөрс бэлдэнэ. Холимог хөрсөнд мэдээж хар шороо, бууц (тэжээл), хөрсийг нь сийрэгжүүлэх үүднээс модны үртэс хийнэ. Ингээд холимог хөрс болон суулгацаа ухсан нүхэнд чигжиж, анхны усалгааг тогоо дүүртэл хийнэ. Анхны усалгаа хийхдээ тогооныхоо ирмэгийг тойруулаад, зөөлөн хийнэ. Хэрэв усаа хүчтэй хийх юм бол үндсийг гэмтээдэг. Энэ бол мод суулгах ажлын дөнгөж нэг хувь гэж болно.  

Тогооны хэмжээ модноос хамаараад өөр өөр байна. Суулгацаа бэлдсэний дараа тарих хөрсийг судалж, хэдэн модыг ямар зайтай тарих вэ гэдэг төлөвлөгөө гаргана. Үүний дагуу тарих газартаа цэг хатгаж, нүхээ ухна. Нүхээ ухсаны дараа модоо суулгаад, жилийн дөрвөн жил арчилна. Мод тарина гэдэг хүүхэд асрахтай адил. Суулгац суулгаснаас хойш эхний гурван жилд сайн арчилна. Тухайн мод, суулгацны үндэс газрын гүнээс усаа авдаг болтол нь арчлах хэрэгтэй. Арчилгаанд юун түрүүнд усалгаа багтана. Хавар дөрөвдүгээр сарын 1-нээс арваннэгдүгээр сарын 1 хүртэл усалгааг тогтмол хийнэ. Ингэхдээ хэт халуун болон хэт хүйтэнд хийж болохгүй. Өглөө эрт, орой гэх мэт тодорхой цагаар усалгаа хийдэг. Усалгааны дараа модны хэлбэржүүлэлт, залуужуулах тайралтыг жилд хоёр удаа хийнэ. Үүний дараа бид тухайн мод, сөөгийг жилд хоёр удаа бордох ёстой. Хортон шавжтай жил бүр тэмцэх ёстой. Энэ бол мод тарих ажлын эхний нэг хэсэг гэхэд болно” хэмээн ярилаа.

Хариулах


ШИНЭ МЭДЭЭ



Ангилал өөрчлөх бол дахин бүртгүүлнэ үү.

Дээш
Tweet