АМЬД ЕРТӨНЦ: Дэлхий дээр 18 мянга гаруй зүйл эрвээхэй бий

Гэрэл зургийг MPA.mn

Дэлхий дээр одоогоор 18 мянга гаруй зүйл эрвээхэй бүртгэгдсэн бөгөөд тэд Антарктидаас бусад бүх тивд тархан амьдардаг. Эрвээхэй нь хайрсаар бүрхэгдсэн далавчтайгаараа онцлог бөгөөд далавчны өнгө, хээ нь зөвхөн гоёл чимэглэл бус, дайснаас хамгаалах, хосоо олох зэрэг олон үүрэгтэй.

Эрвээхэйн амьдрал өндөг, авгалдай буюу өт, хүүхэлдэй, нас бие гүйцсэн эрвээхэй гэсэн дөрвөн үндсэн үе шатаар үргэлжилдэг. Авгалдай байх үедээ ихэвчлэн ургамлын навчаар хооллодог бол нас бие гүйцсэн эрвээхэйнүүд цэцгийн бал, зарим тохиолдолд ялзарсан жимс болон бусад органик бодисоор хооллодог байна.

Өнгө нь хэрхэн бий болдог вэ?

Эрвээхэйн далавчны өнгө нь пигментээс гадна гэрлийн ойлт, хугарал үүсгэдэг бичил бүтэцтэй холбоотой байдаг. Ялангуяа Морфо төрлийн эрвээхэйн тод цэнхэр өнгө нь ийм бүтцийн өнгөний алдартай жишээ юм.

Хамгийн алдартай нүүдэлчин

Хаант эрвээхэй буюу Monarch нь дэлхийн хамгийн алдартай нүүдэлчин эрвээхэйнүүдийн нэг. Хойд Америкийн зарим хаант эрвээхэй намар бүр 3,000 орчим миль буюу 4,800 км хүртэл нисэж, Мексик болон Калифорнийн дулаан бүсэд өвөлждөг.

Сонирхолтой нь энэ урт аяллыг нэг эрвээхэй бүхэлд нь хийдэггүй. Хойд зүг рүү буцах аялалд хоёр, гурав, заримдаа дөрвөн үеийн эрвээхэй оролцдог бол намрын өмнө төрсөн урт насалдаг “супер үе” өмнөд зүгт буцаж, нүүдлийн мөчлөгийг үргэлжлүүлдэг.

Байгальд ямар ач холбогдолтой вэ?

Эрвээхэй цэцгээс бал авахдаа биедээ цэцгийн тоос зөөж, өөр ургамалд хүргэснээр тоос хүртэлтэд хувь нэмэр оруулдаг. Тиймээс эрвээхэйн тоо толгой, тархалт нь тухайн орчны экосистемийн төлөв байдлыг судлахад чухал үзүүлэлт болдог.

Гэвч амьдрах орчны хомсдол, ой устгал, пестицидийн хэрэглээ болон уур амьсгалын өөрчлөлт зэрэг хүчин зүйлс олон төрлийн эрвээхэйн популяцид сөргөөр нөлөөлж байна. Иймээс эрвээхэйн амьдрах орчныг хамгаалах нь биологийн олон янз байдлыг хадгалахад чухал ач холбогдолтой юм.