ЗАВХАН: Отгон суманд тарваган тахлын байгалийн голомт идэвхжсэнийг тогтоожээ

Завхан аймгийн Отгон сумын нутагт тарваган тахлын байгалийн голомт идэвхтэй байгааг аймгийн Зоонозын өвчин судлалын төвөөс тогтоож, иргэдэд сэрэмжлүүлж байна.

Тус төвд 2026 оны наймдугаар сарын 10-нд Отгон сумын Баянбулаг багаас мэрэгч амьтны зэм үхдэл илэрсэн тухай дуудлага ирүүлжээ. Дуудлагын дагуу Зоонозын өвчин судлалын төвийн баг ажиллаж, Баянбулаг багийн Индэр нүүр гэх газраас гурван зэм үхдэл цуглуулан лабораторийн шинжилгээнд хамруулсан байна.

Шинжилгээгээр мэрэгч амьтдын нугас, чөмөгний сорьцоос тарваган тахлын үүсгэгч Yersinia pestis илэрч, тус нутаг дахь байгалийн голомт идэвхтэй байгааг тогтоожээ. Үүнтэй холбогдуулан голомтот бүс нутагт ажиллаж буй мэргэжлийн байгууллагууд иргэдэд тарваган тахлаас урьдчилан сэргийлэх мэдээлэл, зөвлөмж өгч, сурталчилгааны материал тараан ажиллаж байна.

Түүнчлэн Завхан аймгийн Түдэвтэй сумын Хавцгайт, Хунт, Халзан бүрэгдэй, Нөмрөг сумын Цагдуултайн дөрвөн секторын нийт 36 мянган га талбайд тарваган тахлын байгалийн голомтын тандалт, шинжилгээ хийжээ.

Энэ үеэр олзворлосон мэрэгч амьтад, тэдгээрийн гадна шимэгч болон гулигдсыг нян судлалын лабораторийн шинжилгээнд хүргүүлсэн байна. Эпизоотологийн тандалт, судалгааны хугацаанд 60 гаруй малчин иргэнд зоонозын халдварт өвчний талаар мэдээлэл, сэрэмжлүүлэг өгч, 129 ширхэг санамж, зурагт хуудас тараажээ.

Тарваган тахал нь Yersinia pestis нянгаар үүсгэгддэг, мэрэгч амьтад болон тэдгээрийн бөөсөөр дамжин хүнд халдварлах боломжтой, богино хугацаанд хүндэрч амь насанд аюул учруулж болзошгүй халдварт өвчин юм. Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын мэдээллээр халдвар авснаас хойш ихэвчлэн 1–7 хоногийн дотор өвчний шинж тэмдэг илэрдэг бөгөөд эрт оношилж, эмчилгээг цаг алдалгүй эхлүүлэх нь хүндрэлээс сэргийлэхэд чухал ач холбогдолтой.

Тарвагатай харьцсан, агнасан, өвчсөн, арьс шир болон мах, эд эрхтэнтэй нь харьцсан, эсвэл тарваганы бөөсөнд хазуулсны дараа гэнэт өндөр халуурах, чичрүүдэс хүрэх, толгой болон бие өвдөх, бөөлжих, тунгалгийн булчирхай томорч эмзэглэх зэрэг шинж тэмдэг илэрвэл яаралтай эмнэлгийн байгууллагад хандах шаардлагатай. Харин уушгины хэлбэрийн үед ханиалгах, амьсгалахад хүндрэлтэй болох, цустай цэр гарах зэрэг амьсгалын замын шинж тэмдэг хурдан илэрч болно.

Иймд иргэд тарвага агнахгүй байх, тарваганы мах, түүхий эд, эд эрхтэнтэй харьцахгүй байх, сэжигтэй өвчилсөн болон үхсэн мэрэгч амьтанд хүрэхгүй байх, тарваган тахлын голомтот нутагт явахдаа бөөс, бүүрэгт хазуулахаас сэргийлэхийг мэргэжлийн байгууллагаас анхаарууллаа. Сэжигтэй мэрэгч амьтны зэм үхдэл илэрсэн тохиолдолд өөрсдөө хүрэлгүйгээр орон нутгийн эрүүл мэндийн болон зоонозын байгууллагад мэдээлэх нь зүйтэй. ЗӨСТ-өөс мөн сэжигтэй мэрэгч амьтан, зэм үхдэлтэй хүрэлцэхгүй байхыг зөвлөж байна. Эрт оношлуулж, эмчилгээг цаг алдалгүй эхлүүлэх нь тарваган тахлын хүндрэлээс сэргийлэх хамгийн чухал арга юм.