COVID-19

Тахлын үеийн БОЛОВСРОЛ

Өнгөрсөн оны нэгдүгээр сарын 30-нд ДЭМБ коронавирусийн халдварыг цар тахал хэмээн албан ёсоор зарласан. Цар тахлын үеэр улс орнууд хөл хорьж, халдварыг хумихын тулд олон төрлийн арга хэмжээ авснаар бүх тивийн 190 оронд 1.6 тэрбум хүнийг хамарсан боловсролын системийн доголдол үүссэн билээ. Ерөнхий боловсролын сургууль болон бусад боловсролын байгууллага урьдын хэмнэлээр ажиллах боломжгүй болсон улс орнуудын эдийн засаг, нийгэм, дэд бүтцийн хөгжлийн түвшнээс хамааран олон сөрөг үр дагаврыг авчирч байна. Нөгөө талаар дэлхий даяараа онлайн болон зайны сургалтад шилжсэнээр боловсролын салбарт шинэ өөрчлөлтүүд ирж буй.

Сургуулиуд хаагдсан нь

Цар эхэлснээс хойш буюу 2019—2020 онд дэлхий даяар ЕБС, Их, дээд сургууль, коллеж хөл хорио, тусгаарлалтын дэглэмийн улмаас хаагдаж, дийлэнх нь онлайн, зайны сургалтад шилжсэн. 2020 оны гуравдугаар сарын 20-ны байдлаар 135 орон ерөнхий боловсролын сургуулийг хааж, эсвэл хаахаа мэдэгдсэн бөгөөд тэдний 124 нь улс орон даяар танхимын сургалтыг зогсоосныг НҮБ-аас гаргасан тайланд өгүүлжээ. Ингэснээр дэлхий даяар боловсрол эзэмшиж буй нийт хүний 72.9 хувь нь буюу 1.2 тэрбум суралцагчид энэ нь нөлөөлсөн байна.

Боловсролын байгууллагуудыг хааж, сургалтын үйл явцыг цахим хэлбэрт шилжүүлсэн нь хөл хорио, тусгаарлалтын дэглэмээс гадна хүүхдүүд вирусийн халдвар тээгч болж, цааш олон хүнд тараах эрсдэлтэй гэж үзсэнтэй холбоотой.

Цар тахлын халдвар саарч, нөхцөл байдал дээрдсэн орнууд ЕБС, боловсролын бусад байгууллагын үйл ажиллагааг хэвийн явуулж, зарим нь хэсэгчлэн нээгээд буй. Одоогоор дэлхийн 31 орны сургууль хаалттай хэвээр, 48 оронд хагас цаг буюу хэсэгчлэн байдалтай, 101 оронд танхимын хичээл хэвийн үргэлжилж байна.

Гэсэн ч ЮНЕСКО-гийн цахим хуудсанд энэ оны нэгдүгээр сарын 25-нд нийтлэгдсэн мэдээллээс харвал дэлхий даяар 800 сая хүн буюу нийт суралцагчийн талаас илүү хувьд  нь урьдын адил суралцах үйл явц нь тасалдсаар байна.

Сөрөг үр дагавар

Цар тахлын улмаас сургуулиуд хаагдсантай холбоотой сөрөг үр дагаврыг  ЮНЕСКО-гоос нэрлэж, улс орнуудад энэ талаар анхааруулж буй.

Танхимын сургалтыг зогсоосон нь интернэт, цахим орчинд холбогдох боломжгүй бага орлоготой, ядуу өрхийн хүүхдүүд, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд, төвөөс алслагдсан газар амьдран суудаг хүмүүсийн хувьд томоохон асуудал болж, тэдний суралцах, хөгжих боломжийг хааж байна.

Олон улс оронд хэрэгжүүлдэг үдийн цай, сургуулийн хоолны хөтөлбөр тасалдаж, хөгжиж буй, буурай орнуудын хүүхдүүд хоол тэжээлийн дутагдалд орох нөхцөл үүслээ.

Сургууль, боловсролын байгууллага хаагдсан энэ үед ажил эрхэлдэг эцэг эхчүүд хүүхдүүдээ хяналтгүй орхих, ингэснээр хүүхдүүд осол аваарт өртөх, хүчирхийлэл, бэлгийн дарамтад орох, мансууруулах бодис хэрэглэх, хүүхдийг хөдөлмөр эрхлүүлэх зэрэг эрсдэлтэй нөхцөл бүрдэж байгааг олон улсын байгууллагуудаас анхааруулжээ.

Судлаачдын сэтгэлийг түгшээж буй бас нэг асуудал нь цар тахлын дараа сургууль нээгдэж, хэвийн ажиллаж эхлэх хүртэл асар олон хүүхэд сурлагаараа хоцрох, эдийн засаг, сэтгэлзүйн дарамт зэрэг нөхцөл байдлаас үүдэн сургууль завсардах магадлал өндөр байна. Дээр дурдсан шалтгаанаар 23.8 сая сурагч, оюутан ирэх онд сургуульдаа үргэлжлүүлэн сурах боломжгүй болно гэж таамаглалыг судлаачид дэвшүүлсэн.

Зайны сургалтын бэрхшээл ба сорилт

ЕБС болон боловсролын бусад байгууллагыг хааж, үйл ажиллагаа нь цахим хэлбэрт шилжсэн нь өмнө нь ч дэлхий нийтэд тулгамдаад байсан боловсролын тэгш бус байдлыг улам гааруулж магадгүйг судлаачид онцолж байна. Өөрөөр хэлбэл, цар тахлын нөлөөгөөр цахим шилжилт түргэсэж, дэлхийн улс орнууд хүссэн хүсээгүй алсын зайн сургалтад шилжсэн ч энэ нь танхимын сургалт шиг үр дүн өгөхгүй, өртөг өндөртэй, бүгдэд хүртээмжтэй байж чадахгүй байгааг ЮНЕСКО онцолжээ.

Түүнчлэн сургуулиудыг хаах, ялангуяа энэ шийдвэр гэнэтийн, мөн үргэлжлэх хугацаа нь тодорхойгүй байх үед багш нар өөрсдийн үүрэг хариуцлага өндөрсөж, сурах үйл ажиллагааг явуулахын тулд оюутан, сурагчидтайгаа харилцах, зөвлөх зэрэг нэмэлт ачаалал үүрч байна. Үүний улмаас багш, сурган хүмүүжүүлэгчдийн ачаалал их, стрессдэх  үзэгдэл газар авч байгаа юм.

Мөн цахим, алсын зайн сургалтын үед хүүхэддээ хяналт тавих, туслах, зөвлөхөд боломж бага, боловсрол доогуур, эдийн засгийн боломж тааруу эцэг эхчүүдэд хүндрэл учирч буй. Нөгөө талаас  алсын зайн, цахим сургалтыг явуулахад дэд бүтцийн буюу холбоо харилцааны, техник, технологийн хүртээмжээс үүдэн буурай, хөгжиж буй орнуудад асар олон бэрхшээл тулгарч байгаа юм.

НҮБ, ЮНЕСКО зэрэг олон улсын байгууллага цар тахлын үед хүүхдийн эрхийг хамгаалах, боловсрох, суралцах үйл явцыг тасралтгүй үргэлжлүүлэх, тэгш бус байдал үүсэх, улам газар авахаас сэргийлэн олон арга хэмжээ авч, заавар чиглэл өгч байна. Гэхдээ тэд хамгийн түрүүнд боловсролын салбарт анхаарах, оновчтой хүртээмжтэй бодлого явуулах, сургууль, боловсролын байгууллагыг нээж, үйл ажиллагааг нь хэвийн явуулахыг уриалж буй.

Эх сурвалж: НҮБ, ЮНЕСКО-гийн цахим хуудас, BBC

Хариулах


ШИНЭ МЭДЭЭ



Ангилал өөрчлөх бол дахин бүртгүүлнэ үү.

Дээш
Tweet